Vooral wetenschappers in commissie-Davids

DEN HAAG - In de Irakcommissie van oud-president van de Hoge Raad Willibrord Davids nemen vooral wetenschappers plaats. Onder hen zijn jurist en historicus Cees Fasseur en NIOD-directeur Marjan Schwegman.

 Bekijk video

In de Irakcommissie van oud-president van de Hoge Raad Willibrord Davids nemen vooral wetenschappers plaats. Onder hen zijn jurist en historicus Cees Fasseur en historicus Marjan Schwegman, directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD).

Dat heeft Davids woensdag bekendgemaakt bij de presentatie van de commissie. Die bestaat uit acht personen, onder wie een secretaris.

Inval 2003

De commissie gaat onderzoek doen naar het kabinetsbesluit uit 2003 om politieke steun te verlenen aan de Amerikaanse inval in Irak.

Dat gebeurt in opdracht van Balkenende en de ministers Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken), Eimert van Middelkoop (Defensie) en Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken).

Geen minister

Er zit geen minister van Staat in. Premier Jan Peter Balkenende had dat enkele weken geleden gesuggereerd toen hij het onderzoek aankondigde.

Davids heeft deze vroegere ministers wel benaderd, maar is met hen tot de conclusie gekomen dat zij niet de juiste personen voor dit onderzoek zijn.

Vooral hun politieke achtergrond is minder gunstig, aldus Davids. ''Zij zijn met hun bestuurlijke geschiedenis niet geëquipeerd voor onderzoek en waarheidsvinding.''

Onafhankelijk

Mede daarom heeft hij gekozen voor onafhankelijke en politiek niet herkenbare personen. Dat zijn naast Fasseur en Schwegman ook politiedeskundige Monica den Boer, staatsrechtdeskundige Tim Koopmans, oud-ambassadeur Peter van Walsum en Nico Schrijver, gespecialiseerd in internationaal publieksrecht.

De secretaris van de commissie is politicoloog Koos van der Bruggen.

Maart

De commissie komt begin maart voor het eerst bijeen. Davids kent niet alle leden persoonlijk. De betrokkenen werden hem aangereikt via zijn eigen netwerk.

''Daarna werd de sneeuwbal groter en kwamen vanzelf andere disciplines en personen naar boven.'' Zelf aanvaardde hij de klus, vlak na zijn pensionering, omdat het zijn nieuwsgierigheid prikkelde.

Davids zei niet te kunnen garanderen dat de commissie op 1 november klaar is, wat Balkenende graag wil. Hij wees erop dat de Eerste en Tweede Kamer tijdens het onderzoek nog steeds vragen mogen stellen, die de commissie meeneemt. Daarbij komt dat de commissieleden pas onlangs aangezocht zijn, zodat zij ook nog andere verplichtingen hebben.

Schrijver

Nico Schrijver, woensdag benoemd in de Irakcommissie, heeft zich in het verleden kritisch uitgelaten over de Amerikaanse inval in het land.

De invasie was bovendien slecht voor Nederland, aldus Schrijver, die zich de laatste jaren steeds meer profileert als specialist in de mensenrechten.

Tromp

Samen met PvdA-ideoloog Bart Tromp schreef Schrijver in 2003 in NRC Handelsblad dat de Verenigde Staten samen met het Verenigd Koninkrijk en Australië een ''grove inbreuk op de internationale rechtsorde'' pleegden door met hun inval de VN-Veiligheidsraad te passeren.

''De betekenis van deze ondermijning van het gezag van de Verenigde Naties en de internationale rechtsorde veronachtzamen is politiek onverantwoordelijk en kortzichtig.

Zeker voor Nederland, dat als middelgrote staat voor zijn politieke en economische bewegingsvrijheid is aangewezen op duidelijke internationale regels'', aldus Schrijver en Tromp.

VN

Vorig jaar kwam Nico Schrijver (53) in het nieuws toen hij in New York werd gekozen als lid van een van de mensenrechtencomités van de Verenigde Naties. Schrijver is daarnaast hoogleraar internationaal recht aan de Universiteit Leiden en lid van het Permanente Hof van Arbitrage te Den Haag.

De mensenrechten lopen als een rode draad door de carrière van Schrijver. De hoogleraar Internationaal Publiekrecht is lid van een Nederlandse instituut voor de mensenrechten en ook bij het Hof van Arbitrage houdt hij zich daarmee bezig.

Behalve aan Leiden is Schrijver als professor ook verbonden aan universitaire instituten in Brussel, Peking en Maleisië. Daar doet Schrijver zijn achternaam eer aan door zijn vele wetenschappelijke publicaties.