DEN HAAG - VVD-leider Mark Rutte verwijt CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel dat die bereid blijkt de begrotingsteugels te laten vieren, terwijl er in de coalitie geen zicht is op structurele hervormingen.

Foto:  ANP

Rutte verwijt het kabinet dat het is uitgegaan van een te rooskleurig beeld en niet voorzichtig heeft begroot op basis van een ''behoedzaam scenario''.

Ook zei hij woensdagmiddag tijdens het debat over de economische crisis dat er binnen de coalitie geen bereidheid zal zijn om te komen tot hervormingen in onder meer de AOW en WW.

Bezuinigingen

Van Geel hield Rutte voor dat vasthouden aan de begrotingsregels, zoals de VVD wil, zou betekenen dat er dit jaar 12 miljard bezuinigd moet worden en volgend jaar nog eens 28 miljard.

Hij daagde Rutte uit aan te geven waar hij 40 miljard vandaan denkt te halen zonder daarbij de economie te schaden.

Coalitiepartijen

Van Geel vindt bovendien dat het kabinet eerst met de coalitiepartijen CDA, PvdA en de ChristenUnie moet overleggen over nieuwe afspraken.

Volgens hem is het "volstrekt logisch" dat het kabinet met de regeringsfracties overlegt als het tegen de grenzen van het eigen regeerakkoord aanloopt.

PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer is het met het kabinet eens dat alle mogelijkheden om uit de recessie te komen bekeken moeten worden. Maar, zei ze, "kijken is niet kiezen".

Schaduw

Het kabinet, werkgevers en werknemers moeten volgens de ChristenUnie bereid zijn elkaar de hand te reiken en over de eigen schaduw heen te springen, zo zei fractievoorzitter van de kleinste regeringspartij Arie Slob.

Slob pleitte, net als coalitiegenoot PvdA eerder, voor een sociaal akkoord tussen kabinet en sociale partners. De ChristenUnieleider vroeg om investeringen in een duurzame economie en aandacht voor gezinnen.

Hervormingen

D66-leider Alexander Pechtold vindt het aanvaardbaar dat het kabinet de begrotingsregels loslaat, mits dat gekoppeld wordt aan hervormingen.

Hij pleitte in het debat over de CPB-cijfers voor een ''nieuw akkoord'' dat zich niet beperkt tot deze kabinetsperiode en dat een breed draagvlak heeft in de samenleving.

Pechtold drong bij minister Wouter Bos (Financiën) aan op het openbaar maken van het rapport van de regiegroep Gerritse, een ambtelijke werkgroep die alle mogelijke maatregelen in de strijd tegen recessie op een rijtje heeft gezet.

D66 is voor hervormingen als verhoging van de AOW-leeftijd en beperking van de aftrek van hypotheekrente.

Balkenende

Premier Jan Peter Balkenende zei voorafgaand aan het debat dat de aanpak van de recessie geen haastklus mag worden.

De oppositie en ook de sociale partners hebben veel kritiek op het kabinet, dat niet genoeg vaart zou maken bij het nemen van crisismaatregelen. Ook de Europese Commissie vindt dat Nederland te zuinig is bij het aanjagen van de economie.

Balkenende zei woensdag dat het kabinet over enkele weken met ''weloverwogen'' besluiten komt. Snelheid mag volgens hem niet ten koste gaan van de zorgvuldigheid.

Wilders

Volgens PVV-leider Geert Wilders moet het kabinet miljarden bezuinigen op "linkse hobby's" en de belastingen voor de burgers verlagen.

Wilders vindt het kabinetsbeleid helemaal niks. "Het is alsof we de oorlog in gaan met een katapult en een klappertjespistool." Het kabinet is volgens hem aan het "bestuderen hoe de gewone man een poot kan worden uitgedraaid".

Wilders wil bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking, op de bijdrage aan de EU, op "rare kunstsubsidies", op de "linkse staatsomroep" en op de gratis inburgeringscursussen.

"Stoot de Antillen af, sluit de arbeidsmarkt voor Polen en Bulgaren en hou op met dat rare rekeningrijden", suggereerde hij in de richting van het kabinet. Hij wil ook geld uitsparen door de militairen terug te halen uit Afghanistan en door het JSF-project voorlopig uit te stellen.

Onontkoombaar

GroenLinks noemt lastenverzwaringen onontkoombaar. "Zeker voor de hoogste inkomens en vermogenden is het straks tijd om echt solidair te zijn en bijvoorbeeld een hoger belastingtarief, een lagere pensioenaftrek en een vermogenstoets in de AWBZ te accepteren", aldus fractievoorzitter Femke Halsema van de oppositiepartij.

Halsema prees verder haar collega Pieter van Geel van het CDA die "eindelijk het licht heeft gezien" in haar ogen, omdat hij inmiddels voor een tijdelijke versoepeling van de begrotingsregels is.

Dat is volgens GroenLinks nodig om nu de economie te stimuleren en "groene banen" te scheppen met investeringen in bijvoorbeeld duurzame energie en milieuverantwoord bouwen.