AMSTERDAM - Het Nederlandse kabinet overwoog in 2003 om militaire steun te verlenen aan de Amerikaans/Britse inval in Irak. Het ging om een fregat van de marine.

Foto:  ANP2

De ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie hadden al een brief in voorbereiding om de Tweede Kamer te informeren over de militaire bijdrage.

Dat blijkt uit documenten die in handen zijn van RTL Nieuws, zo maakte de redactie dinsdag bekend. RTL heeft die gekregen na een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB).

In december vorig jaar schreef het kabinet in antwoord op vragen uit de Eerste Kamer dat Nederland geen formeel verzoek van de Amerikanen had gekregen om een militaire bijdrage te leveren.

Nota

Maar in een interne nota van Defensie in maart 2003 staat dat het oorspronkelijke verzoek van de VS om een militaire bijdrage is bijgevoegd als bijlage. Die bijlage is echter niet vrijgegeven.

Volgens Defensie gaat het om stukken van ambtenaren ter voorbereiding van een mogelijk kabinetsbesluit. Volgens een woordvoerder is het gebruikelijk dat zij alle opties verkennen en wijzen op procedurele aspecten.

Ook het schrijven van een zogenoemde artikel 100-brief om de Kamer te informeren, hoort daarbij. ''Dan kan het kabinet ook meteen A doen als het A besluit'', zei hij.

VS

Defensie blijft erbij dat de VS formeel nooit om een militaire bijdrage voor de inval in Irak hebben gevraagd. Wel hebben zij toen landen benaderd om te helpen zodra het leger van Saddam Hussein zou zijn verslagen. Bijvoorbeeld bij het opsporen van de veronderstelde massavernietigingswapens.

Het kabinet heeft dat verzoek niet ingewilligd en alleen politieke steun verleend aan de invasie in Irak. In een later stadium, vanaf augustus 2003, werden Nederlandse troepen naar Irak gestuurd om te helpen bij de stabilisatie van het land.

Pechtold

D66-leider Alexander Pechtold is verbijsterd over de stroom aan nieuwe informatie over de oorlog in Irak. Vorige week werd al bekend dat topambtenaren het kabinet adviseerden om de oorlog niet te steunen, omdat die in strijd was met het internationale recht.

Pechtold: “Steeds opnieuw komen er nieuwe feiten naar buiten over de steun aan de aanval op Irak. Het wordt tijd dat Balkenende zijn strijd tegen de waarheid opgeeft en een onderzoek niet langer blokkeert.”

Ook de SP is verbolgen en noemt een parlementair onderzoek nu onvermijdelijk.

Debat

Vorige week vroeg de Kamer al een brief en een debat aan over Irak. Aanleiding was een ambtelijk juridisch advies dat zou zijn achtergehouden voor de toenmalige minister Jaap de Hoop Scheffer van Buitenlandse Zaken. Dat stuk was kritisch over de legitimiteit van de oorlog in Irak.

Premier Jan Peter Balkenende wil nog niet reageren, aldus zijn woordvoerder dinsdag. Balkenende weigert tot op heden een onderzoek. Hij vindt dat hij voldoende heeft uitgelegd waarom Nederland politieke steun verleende.

Bos

PvdA-leider Wouter Bos ziet vooralsnog geen reden om alsnog aan te dringen op een onderzoek, zei hij dinsdag in het tv-programma Pauw en Witteman.

Bos zei zich te houden aan de afspraak die hij tijdens de kabinetsformatie hierover maakte, omdat de regeringspartners CDA en ChristenUnie niets voelen voor een onderzoek.

''We houden ons aan die afspraak'', zei Bos, hoewel hij die met ''frisse tegenzin'' maakte.

Lubbers

Oud-CDA-premier Ruud Lubbers riep zijn partijgenoot premier Jan Peter Balkenende op zich niet langer te verzetten tegen zo'n onderzoek.

VVD-leider Mark Rutte heeft tot dusver geen behoefte aan een onderzoek, maar dat kan veranderen als het kabinet nog lang de mist laat hangen rond de besluitvorming, zei hij in Den Haag Vandaag.