AMSTERDAM - De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft met de gegevens van vijf satellieten aangetoond dat er onverwacht grote gaten kunnen ontstaan in het magnetisch veld van de aarde.

Foto:  NASA

De zogenaamde THEMIS-satellieten maken een verkenningstocht langs het magnetisch schild dat de aarde beschermt tegen de straling van geladen deeltjes van de zon. Op 3 juni vorig jaar stuitten de kunstmanen op een groot gat in de magnetosfeer, zo heeft de NASA bekendgemaakt. Sensoren aan boord van de satellieten registreerden een stortvloed van geladen deeltjes die bij een zonnestorm vaak richting de aarde worden geblazen.

De gegevens tonen volgens NASA-onderzoekers aan dat de zonnestraling in een gebied van ruim 6000 vierkante kilometer de magnetosfeer kon binnendringen.

Geen gevaar

Het is al langer bekend dat er soms gaten in het magnetisch veld van de aarde ontstaan. De straling die dan optreedt vormt geen gevaar voor mensen, maar kan wel de communicatie tussen satellieten en apparaten op aarde verstoren.

Verrast

Het formaat en vooral de manier waarop het gemeten gat tot stand kwam, heeft de wetenschappers verrast. Tot nu toe gingen ze ervan uit dat grote gaten in de magnetosfeer alleen ontstonden als de magnetisch velden van de aarde en de zon in tegengestelde richtingen wezen.

Het grote gat dat de THEMIS-satellieten op het spoor kwamen, ontstond echter toen de magnetische velden dezelfde kant op wezen.

Zon

“Voor de gemiddelde persoon klinkt dat misschien als een onbelangrijk detail”, zegt hoofdonderzoeker David Sibeck van het THEMIS-project. “Maar voor ruimtewetenschappers is het van groot belang. De meeste van mijn collega’s kunnen het nauwelijks geloven. Het is alsof ik ze vertel dat de zon in het westen opkomt.”