KABUL/BAGDAD - De verrassingsbezoeken van de Amerikaanse president George W. Bush aan Irak en Afghanistan zijn overschaduwd door een schoenincident in de Iraakse hoofdstad Bagdad. De journalist die zondag schoenen naar het hoofd van Bush gooide, was maandag in Irak het gesprek van de dag.

Bush bracht in het weekeinde een verrassingsbezoek aan Irak. Maandag voerde zijn afscheidstournee hem naar Afghanistan. De Republikein Bush moet op 20 januari in het Witte Huis plaatsmaken voor de Democraat Barack Obama.

Tijdens een ceremonie in Irak gooide de Iraakse journalist Muntazer al-Zaidi twee schoenen naar Bush. De president bukte net op tijd. Na het incident voerden veiligheidsfunctionarissen de journalist af.

Collega's van Zaidi zeiden maandag dat de verslaggever al maanden geleden had gezegd dat hij zijn schoenen naar Bush zou gooien als hij daar ooit de kans voor mocht krijgen. ,,Zaidi verafschuwt de VS, de Amerikaanse militairen en Bush'', aldus een collega van de schoenengooier.

Duizenden Irakezen gingen maandag de straat op om de vrijlating van Zaidi te eisen. De grootste protestactie had plaats in de hoofdstad Bagdad. Volgens de BBC ageerden vooral aanhangers van de radicale sjiitische geestelijke en politicus Moqtada al-Sadr tegen het vasthouden van de journalist.

Medewerkers van de Iraakse televisiezender al-Baghdadiya, waarvoor Zaidi werkt, vroegen eveneens om vrijlating van de verslaggever. Ze stelden dat door diens arrestatie de vrijheid van meningsuiting in het geding is.

Ook buiten Irak kreek Zaidi steun. In Libië onderscheidde de liefdadigheidsorganisatie Wa Attassimou Zaidi met een prijs voor moed. ,,Wat hij deed is een overwinning voor de mensenrechten wereldwijd'', aldus de organisatie.

Iraakse regeringsfunctionarissen noemden de actie van de journalist echter beschamend. De regering stelde dat Zaidi de journalistiek in Irak schade heeft toegebracht.

Bush zelf was maandag al niet meer in Irak. Hij was naar Afghanistan gereisd. Amerikaanse troepen zijn in Afghanistan actief sinds 2001. De Amerikanen wierpen destijds het extreem islamitische Taliban-regime omver, omdat het bescherming bood aan de daders van de aanslagen van 11 september.

In Afghanistan waarschuwde Bush maandag voor de ,,lange strijd'' die het door oorlog verscheurde land nog wacht. ,,Ideologische krachtmetingen kosten tijd'', aldus Bush tijdens een gezamenlijke persconferentie met zijn Afghaanse ambtgenoot Hamid Karzai.

Tegelijkertijd wees Bush erop dat de omstandigheden in Afghanistan vandaag de dag een stuk beter zijn dan ze waren in 2001. Bush verzekerde Karzai dat de Amerikanen hem blijven steunen in de strijd tegen de Taliban en andere opstandige groepen.