'Nederlandse actie in Uruzgan viel binnen mandaat'

DEN HAAG - Nederlandse ISAF-militairen in Uruzgan zijn niet buiten hun boekje getreden door Amerikaanse militairen van de Operation Enduring Freedom (OEF) te steunen. Dat stelden minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) en commandant der strijdkrachten Peter van Uhm donderdag.

Ze reageerden op een beschrijving van NOS-verslaggever Peter ter Velde in zijn boek Kabul & Kamp Holland, dat Nederlanders een OEF-aanval op de Taliban actief ondersteunden bij Deh Rawod.

De Nederlanders doodden daarbij tien Taliban-strijders en namen er twee gevangen, aldus de auteur, die zich baseert op hoge militaire bronnen.

Legitiem

Politiek Den Haag wil niet dat de Nederlanders met OEF-operaties meedoen, die zijn gericht op de opsporing en uitschakeling van Taliban en al-Qaeda. Maar volgens Van Uhm hielpen de Nederlanders een Amerikaan die gewond raakte bij een OEF-actie en is dat volstrekt legitiem en gewenst. Een dag later kwamen de Nederlanders in die buurt zelf in een ander vuurgevecht terecht, los van OEF, aldus Van Uhm. Daarbij vielen de slachtoffers aan vijandelijke zijde.

Het kostte Defensie donderdag enige tijd om uit te zoeken wat er was gebeurd. Eerder verklaarden Defensie en Verhagen dat de Nederlanders in het nauw gedreven Amerikanen te hulp schoten. Deze hulp 'in extremis' is toegestaan.

Van Uhm complimenteerde de auteur met zijn boek en de kaders die hij schetst maar benadrukte tegelijk dat het hier om de interpretatie en het perspectief van Ter Velde gaat.

Gevoelig

De mogelijke vermenging tussen ISAF en OEF ligt politiek gevoelig. De Tweede Kamer stemde in 2006 in met de missie in Uruzgan op voorwaarde dat ISAF en OEF gescheiden bleven. De oppositie wil opheldering over de bewering in het boek.

D66-Kamerlid Alexander Pechtold heeft sterk het idee dat dit een aanval was en het niet gebeurde ter verdediging van de OEF-militairen. Hij wil een overzicht van alle situaties waarin de Nederlandse militairen "in extremis" OEF-militairen hebben bijgestaan, maar ook de twijfelgevallen. De SP steunt dat verzoek. Volgens SP-Kamerlid Harry van Bommel is dit ook een twijfelgeval.