DEN HAAG - Amnesty International heeft stevige kritiek op de wijze waarop Nederland vreemdelingen opsluit in een poging hen het land uit te krijgen. De mensenrechtenorganisatie stelt dat de buitenlanders ten onrechte als criminelen worden behandeld en dat ze te lang worden vastgezet.

Foto:  ANP

"Er zitten zeer ernstige lacunes in de bescherming van gedetineerde vreemdelingen", constateerde directeur Eduard Nazarski van Amnesty International vrijdag. "Nederland maakt zich schuldig aan de schending van mensenrechten op diverse vlakken."

Nazarski baseert zich op eigen onderzoek van Amnesty, dat vrijdag is gepubliceerd. De conclusies sluiten aan bij die van eerdere kritische rapporten over vreemdelingenbewaring in Nederland.

Afschrikken

"Door de lange duur en het strafrechtelijke regime waaronder mensen worden opgesloten, lijkt vreemdelingenbewaring te zijn verworden tot een middel om asielzoekers en migranten af te schrikken", zei Nazarski.

Amnesty krijgt bijval van professor Anton van Kalmthout, die zich al jaren bezighoudt met de problemen van vreemdelingenbewaring. "We moeten stoppen met de strafrechtelijke benadering van vreemdelingen. Criminalisering stimuleert niet de wil van mensen om mee te werken aan hun uitzetting."

Amnesty International vindt het kwalijk dat Nederland nog geen maximumtermijn stelt aan vreemdelingendetentie. Temeer omdat buitenlanders soms voor een tweede en derde keer worden opgepakt, waardoor ze maandenlang vastzitten.

Strafbaar

Daarnaast vindt de organisatie het verkeerd dat voor vreemdelingendetentie hetzelfde strafregime geldt als voor criminelen. "Illegaal verblijf is niet strafbaar, dus deze mensen moeten niet worden opgesloten." Dat geldt extra voor kwetsbare groepen, zoals kinderen en slachtoffers van mensenhandel.

Nazarski merkt op dat uitgeprocedeerde asielzoekers en illegalen zelfs slechter af zijn, omdat zij in tegenstelling tot veroordeelden geen onderwijs, werk of verlof krijgen. Met name het detentieregime op de bajesboten vindt Amnesty "beneden alle peil". "Die moeten zo snel mogelijk dicht", aldus Nazarski.

Gezinnen

Staatssecretaris Nebahat Albayrak van Justitie liet in een reactie weten dat ze al maatregelen heeft genomen om gezinnen met kinderen zoveel mogelijk uit vreemdelingenbewaring te houden.

Daarnaast zal Nederland een nieuwe Europese richtlijn overnemen die voorschrijft dat vreemdelingendetentie in het uiterste geval achttien maanden mag duren. Albayrak moet de aanbevelingen van Amnesty verder nog bestuderen.