DEN HAAG - Ongeveer driehonderd Chinese asielzoekers die zich kortgeleden hebben gemeld voor een verblijfsvergunning, zijn weer verdwenen. Staatssecretaris Nebahat Albayrak (Justitie) weet niet waar ze zijn, maar zegt al het mogelijke te hebben gedaan om te voorkomen dat ze opnieuw in de illegaliteit zouden belanden.

Foto:  ANP

De Tweede Kamer houdt woensdag opnieuw een spoeddebat over de kwestie.

Ter Apel

In totaal klopten 770 Chinezen tussen half maart en medio april onverwacht aan bij het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel. Ze reageerden op een (vals) gerucht dat er een generaal pardon komt omdat prins Willem-Alexander snel de troon zou bestijgen en daarbij een gebaar wil maken.

Velen van hen verbleven al illegaal in Nederland en moeten ons land dus eigenlijk verlaten. De Tweede Kamer eiste dat Albayrak er alles aan zou doen om ervoor te zorgen dat ze daadwerkelijk terugkeren naar China.

Een meerderheid drong erop aan de illegalen op te sluiten om te voorkomen dat ze weer in de illegaliteit verdwijnen.

Maatregelen

De staatssecretaris weigert asielzoekers echter in gevangenissen vast te zetten zolang ze nog in de procedure zitten. Wel heeft ze maatregelen genomen om te beletten dat de Chinezen er opnieuw vandoor gaan, al valt volgens haar niet te voorkomen dat ze "voorafgaande aan de afhandeling van hun aanvraag ervoor kiezen om de opvang te verlaten".

Groep

Van de oorspronkelijke groep heeft Albayrak er nog ongeveer 470 in beeld. Van hen zijn er vierhonderd ondergebracht in drie opvangcentra, waar ze zich twee keer per dag moeten melden.

Ook mogen ze de gemeente waar ze verblijven niet uit. De vreemdelingenpolitie controleert extra scherp in de buurt van de centra.

Van alle Chinezen zijn ook vingerafdrukken gemaakt. Chinezen die weer de illegaliteit ingaan, kunnen zo worden geïdentificeerd als bijvoorbeeld de vreemdelingenpolitie hen aantreft. Ze kunnen dan alsnog in afwachting van hun uitzetting worden vastgezet.

Kamp

VVD-Kamerlid Henk Kamp, die het spoeddebat heeft aangevraagd, meent dat Albayrak de Chinezen had kunnen opsluiten.

"De staatssecretaris wilde dat niet. Dat was een politieke beslissing. De eerste driehonderd Chinezen is ze nu kwijt. De andere 450 volgen in de komende twee weken. Zelfs als ze de illegalen in de schoot geworpen krijgt, laat de staatssecretaris ze lopen", zei Kamp. Hij sprak van onverantwoord beleid.

CDA

CDA-Kamerlid Wim van de Camp noemde het "buitengewoon ernstig" en "heel slecht" dat nu veel Chinese asielzoekers zoek zijn en waarschijnlijk in de illegaliteit zijn verdwenen.

Hij vindt echter dat Albayrak wettelijk gezien alles heeft gedaan wat ze kon om dat te voorkomen.

Illegalenprobleem

Van de Camp vindt het triest dat de huidige wetten onvoldoende zijn om het illegalenprobleem op te lossen. De Tweede Kamer moet zich daar volgens hem fundamenteel over bezinnen.

Van de Camp heeft zelf nog geen oplossing voorhanden en andere partijen volgens hem ook niet. "Opsluiten kan onder de huidige wet niet. Het is zaak om dat wel mogelijk te maken", zei hij. Albayrak benadrukte echter dat het uitgangspunt in het beleid is en blijft dat asielzoekers tijdens de behandeling van hun aanvraag niet worden vastgezet.

Aanvragen

Honderd aanvragen van Chinezen voor een verblijfsvergunning zijn inmiddels afgewezen. In zeventig gevallen gebeurde dat voordat de extra maatregelen van Albayrak in werking traden.

Deze Chinezen hebben te horen gekregen dat ze Nederland moeten verlaten. Ongeveer twintig Chinezen zijn na de maatregelen vastgezet.