BRUSSEL - De EU ontwikkelt speciale camera's en microfoons om passagiers in vliegtuigen voortdurend te observeren. De controle moet helpen om verdacht gedrag van eventuele terroristen te ontdekken.

Foto:  NU.nl/Bas Bogers

Als iemand bijvoorbeeld opvallend vaak de wc bezoekt of naar de cockpit loopt, geeft de apparatuur een waarschuwing aan de cockpit. De bemanning kan dan maatregelen nemen.

Delen voor het project Security of Aircrafts in the Future European Environment (SAFEE) zijn al getest in simulaties in Hamburg en bij het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlab in Amsterdam.

Technieken

Onderzoekers van de Europese Commissie meldden dat bij een presentatie deze week in het Europees Parlement. Het project behelst veel meer technieken tegen kapingen voor aanslagen op bijvoorbeeld gebouwen of kerncentrales, zoals op 11 september in de VS.

Zo moet een piloot zijn vingerafdrukken tonen als het toestel plots van koers afwijkt: als andere vingers het toestel blijken te besturen, gaat het vliegtuig automatisch in een wachtstand.

Privacy

Europees Parlementslid Sophie in 't Veld (D66) is onaangenaam verrast door het project. "Dit onderzoek was het parlement niet echt bekend. Ik vind dat we dringend moeten spreken over de privacy van passagiers."

In 't Veld wil bijvoorbeeld regelen wie de beeld- en geluidsopnames mag bekijken. "En stel dat iemand zich anders gedraagt wegens vliegangst: is die ook blijvend verdacht?" In 't Veld vindt het niet voldoende dat een ethische commissie het onderzoekswerk volgt.

Invoering

Over invoering van de camera's is voorlopig nog niets besloten. De techniek is in ontwikkeling. De EU wil voorbereid zijn voor het geval dat bijvoorbeeld de VS boordcamera's zou verplichten. De onderzoekers zelf verwachten dat passagiers zich niet storen aan camera's en microfoons rond hun stoel.

Op veel andere plaatsen hangen immers al bewakingscamera's. Sommige bussen en zelfs taxi's overwegen camera's te plaatsen. Een onderzoeker: "Piloten waren destijds ook nerveus over de 'zwarte doos' die hun stemmen opneemt. Maar nu zijn ze eraan gewend."

Flesjes

Voor vliegreizen zijn al meer anti-terreurmaatregelen genomen. Zo mogen passagiers slechts kleine flesjes meenemen, om vloeibare explosieven te voorkomen. Van passagiers naar de VS gaan tientallen privégegevens naar de Amerikaanse overheid, zoals het creditcardnummer. Op bepaalde vluchten zijn ook bewakers aan boord.