DEN HAAG - De voormalige Liberiaanse president Charles Taylor moet getuigen in het proces dat momenteel in hoger beroep loopt tegen de Nederlandse zakenman Guus Kouwenhoven. Dat bleek maandag op de eerste dag van de inhoudelijke behandeling van deze zaak.

Foto:  ANP

De Nederlander wordt verdacht van wapenhandel en oorlogsmisdaden in Liberia. Oud-president Taylor moet duidelijkheid verschaffen over de rol van Kouwenhoven in de periode 2000-2003 tijdens de burgeroorlog in het West-Afrikaanse land. Het verhoor zal op 1 februari achter gesloten deuren onder leiding van de onderzoeksrechter worden afgenomen.

Bij de gruweldaden tijdens de meest recente burgeroorlog in Liberia zijn niet alleen mannen, maar ook vrouwen en kinderen afgeslacht. Kouwenhoven heeft milities die hiervoor verantwoordelijk waren, volgens het Openbaar Ministerie (OM) zelf aangestuurd. De Nederlander ontkent die betrokkenheid en zijn vermeende wapenhandel van meet af met klem.

Ongenoegen

Het gerechtshof liet de vermeende oorlogsmisdadiger in maart vorig jaar vrij uit voorarrest. Dat gebeurde omdat de raadsheren vonden dat de behandeling van zijn proces te lang op zich liet wachten. Die vrijlating leidde tot groot ongenoegen bij het OM en minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin.

Zij beschouwen Kouwenhoven als vluchtgevaarlijk. Hirsch Ballin liet de Tweede Kamer zelfs weten hem scherp in de gaten te houden, zodat hij niet kon ontsnappen. Tot nu toe blijkt die vrees niet terecht. Kouwenhoven is maandag gewoon op de zitting verschenen.

Bloedige slachtingen

De rechtbank in Den Haag veroordeelde de zakenman in 2006 tot acht jaar cel voor illegale wapeninvoer in Liberia. Hij deed dat in de periode 2000-2003, aldus de rechters. De rechtbank sprak Kouwenhoven wegens gebrek aan bewijs vrij van oorlogsmisdaden.

"Maar dat oordeel leidt er niet toe dat Kouwenhoven zijn handen in onschuld kan wassen wat betreft de bloedige slachtingen, met talloze slachtoffers tot gevolg", benadrukte de rechtbank destijds.

De Nederlander kreeg daarom de maximale celstraf die op wapenhandel staat. Volgens de rechtbank was hij bekend met de wapenembargo's van de Verenigde Naties van toen en heeft hij die uit eigen financieel belang bewust geschonden. Hij deed dat onder de vlag van zijn houtkapbedrijven die hij in de West-Afrikaanse staat had.

Taylor

De wapens waren bestemd voor Charles Taylor, stelt justitie. Taylor is inmiddels aangeklaagd door het Speciale Hof voor Sierra Leone (SCSL) wegens oorlogsmisdaden. Hij zou een cruciale rol gespeeld hebben bij de gruwelen die bendes er van 1991 tot 2001 hebben gepleegd.

Taylors proces is om veiligheidsredenen naar Den Haag verplaatst. Daarom wordt de oud-president ook in Nederland vastgehouden.