EU na zes jaar eens over nieuw verdrag (video)

LISSABON - EU-leiders zijn het vrijdag in Lissabon definitief eens geworden over het Hervormingsverdrag van de Europese Unie. Het vervangt de in 2005 in Nederland en Frankrijk bij referendum afgewezen grondwet en moet de EU vanaf 2009 efficiënter en democratischer maken.

Ierland gaat zeker nog een referendum houden, maar als de 27 EU-landen de tekst geratificeerd hebben, kan het in januari 2009 in werking treden.

De EU-leiders zullen het 'Verdrag van Lissabon' alvast op 13 december in de Portugese hoofdstad plechtig ondertekenen. In december 2001 hadden de EU-landen besloten dat er een nieuw verdrag moest komen.

De EU-lidstaten bereikten afgelopen juni al op hoofdlijnen overeenstemming, wat vervolgens door juristen verder werd uitgewerkt. Donderdag kwamen ze bijeen om de laatste puntjes op de i te zetten en de eindversie vast te stellen, wat na een kleine zeven uur praten lukte.

Balkenende

Premier Jan Peter Balkenende toonde zich vrijdagochtend vroeg zeer tevreden over het resultaat, ook al was het debat met dwarsliggers Polen en Italië moeilijk geweest. "Het feit dat er geknokt is, is alleen maar goed. Wij doen als Nederland ook niet anders."

Balkenende verwees daarmee naar de top in juni waar Nederland gedaan kreeg dat de verdragstekst ontdaan werd van grondwettelijke symbolen en er meer macht kwam voor de nationale parlementen.

Poolse eis

Die top in juni werd beheerst door de Poolse eis om meer stemgewicht. Als Nazi-Duitsland niet zoveel Polen had vermoord, had Polen immers meer inwoners gehad, was toen de redenering van de Poolse regering.

Nu speelde de Poolse regering onder leiding van de tweelingbroers Kaczynski het opnieuw hard. En weer kregen ze grotendeels hun zin. Er komt een clausule die bepaalt dat een klein aantal lidstaten de gehele EU kan dwingen een meerderheidsbesluit te heroverwegen.

Italië

Ook Italië kreeg in Lissabon wat het wilde: een extra zetel in het Europees Parlement. Het Italiaanse smaldeel in het EP is dan weer net zo groot als het Britse en slechts een zetel kleiner dan het Franse. Het EP groeit met een zetel naar 751 zitjes.

Bulgarije kreeg de toezegging dat het in het cyrillisch 'evro' mag blijven schrijven in plaats van euro en Oostenrijk mag vijf jaar lang een maximum stellen aan de inschrijving van Duitse studenten op Oostenrijkse universiteiten.

Beleidsterreinen

Met Nederlandse steun kreeg Tsjechië voor elkaar dat 'Brussel' moet nadenken over het teruggeven van beleidsterreinen aan de lidstaten. Dat kan als iets bijvoorbeeld beter op nationaal niveau geregeld kan worden of als het effect van EU-regels wel is uitgewerkt.

Balkenende zei dat de EU "sterker" is geworden van de lange periode van bezinning en de onderhandelingen. "We kunnen de blik nu op de toekomst richten. Met een verbeterd verdrag zijn we goed toegerust om zaken als klimaatverandering en terrorisme aan te pakken."

Volgens staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken) behoort met het verdrag "de deling van Europa eindelijk tot het verleden". Het nieuwe verdrag kan naar zijn schatting een tiental jaren mee.

Tip de redactie