DEN HAAG - De uitlatingen van NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer dat Nederland niet kan vertrekken uit Afghanistan, zijn woensdag slecht gevallen in politiek Den Haag.

Foto:  ANP

Zowel het kabinet als een Kamermeerderheid benadrukt dat Nederland zelf gaat over de uitzending van militairen en dat de NAVO verantwoordelijk is voor de opvolging van Nederland in Uruzgan volgend jaar.

De voormalige CDA-leider en oud-minister deed zijn uitspraken in een interview in NRC-Handelsblad. "Er kan niemand weg uit Afghanistan", zei De Hoop Scheffer tegen de krant. "En er gáát niemand weg."

De oud-minister erkent dat met Nederland aanvankelijk was afgesproken twee jaar in Afghanistan te blijven. De NAVO zou ervoor zorgen dat een ander land de Nederlandse taken zou overnemen. "Maar als de NAVO dit moet oplossen, dan is dat de NAVO inclusief Nederland."

Verantwoordelijkheid

De betrokken ministers Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken), Eimert van Middelkoop (Defensie) en Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) erkennen dat Nederland als bondgenoot ook een verantwoordelijkheid heeft.

Nederland doet ook mee aan de zoektocht naar een extra partner in Afghanistan.

Voorbarig

Volgens Van Middelkoop moet de NAVO zelf harder haar best doen. Koenders vindt de uitlating van De Hoop Scheffer "voorbarig" en "ongelukkig".

"De NAVO is verantwoordelijk voor een opvolger, laat hij zich daar op richten." Verhagen en Van Middelkoop zijn het er wel over eens dat de NAVO in Afghanistan moet blijven.

Koenders gaf aan dat er meer aandacht moet komen voor de civiele kant van de wederopbouw en de VN en de Europese Unie.

Mogelijk

Joël Voordewind, Kamerlid van de ChristenUnie, denkt dat verlenging van de missie op het huidige niveau niet mogelijk is en dat er hoe dan ook een derde partner nodig is in Uruzgan. De PvdA reageerde geschrokken.

"Ik kan me niet voorstellen dat het zo ernstig is dat niemand meer weg kan en afwisselen niet mogelijk is", zei een bezorgde Martijn van Dam (PvdA). "Als een lidstaat beslist om weg te gaan, gaat het kennelijk mis."

Aflossing

Het CDA wil dat de NAVO voortaan betere afspraken maakt over aflossing, om te voorkomen dat landen tot in de volgende eeuw aan missies vastzitten.

Ook wil CDA-Kamerlid Karien van Gennip dat de NAVO de regering in Kabul meer onder druk zet om meer te doen aan de opbouw van Afghaanse veiligheidstroepen.

Volgens haar zit Afghanistan in een cruciale fase, omdat de Taliban steeds grimmiger en slimmer strijden. Bermbommen worden gericht op militairen van landen die moeten beslissen over verlenging van de missie.