Rutte ziet niets in bemiddeling op VVD-congres

VELDHOVEN - VVD-leider Mark Rutte ziet geen heil in een bemiddelingspoging tussen hem en Rita Verdonk. Voor aanvang van het VVD-congres in Veldhoven noemde hij dat "een gepasseerd station".

Tijdens het partijcongres, dat op zaterdagochtend om tien uur begon, verklaarde VVD-leider Rutte dat "doormodderen schadelijker was geweest dan nu een punt zetten".

Applaus

Rutte, die diverse malen onderbroken werd door applaus, schetste uitvoerig de problemen die Verdonk de afgelopen maanden heeft veroorzaakt. Ze oefende steeds weer kritiek uit op de VVD-koers en dreigde ermee een eigen partij te beginnen. Rutte kon dan ook niet anders dan "de loodzware beslissing nemen" haar weg te sturen.

Rutte verwacht een felle discussie in Veldhoven. "VVD'ers hebben het hart op de tong. Bij ons geen kadaverdiscipline. Wij zijn geen CDA, gelukkig niet." Maar Rutte hoopt wel dat de VVD-leden op het eind van de dag "als één man achter het genomen besluit gaan staan".

Moties

Mark Rutte moet weg als voorzitter van de VVD-Tweede Kamerfractie en het partijbestuur moet opstappen. Dat is de strekking van drie moties die zaterdag zijn ingediend tijdens het VVD-congres in Veldhoven.

Volgens initiatiefnemer Jan Talen, VVD-lid uit Staphorst, heeft het besluit om Rita Verdonk weg te sturen tot veel onbegrip geleid in de partij. Om te voorkomen dat de VVD scheurt, moet er een commissie komen om de eenheid te herstellen. Dat kan volgens hem niet met Rutte als leider. Het partijbestuur onder leiding van voorzitter Jan van Zanen moet weg omdat het te laat heeft ingegrepen.

Ook is er nog een motie vanuit Zuid-Limburg die oproept om het besluit Verdonk weg te sturen terug te draaien en te komen tot een lijmpoging. Het partijbestuur reageert zaterdagmiddag op de ingediende moties.

Aptroot

Tweede Kamerlid Charlie Aptroot wil zaterdag het verloop van het VVD-congres afwachten voordat hij een besluit neemt over zijn eigen toekomst.

Aptroot vindt dat het wegsturen van Rita Verdonk een "overhaast besluit is dat moet worden heroverwogen". "Of lijmen kan weet ik niet, maar het lijkt me de moeite van het proberen waard", zei Aptroot tegenover de achterban in Veldhoven. Aptroot kreeg bijval van VVD-coryfee Hans Wiegel.

Als Aptroot uit de VVD-fractie stapt, zal hij het parlement verlaten. De zetel behoort aan de VVD toe, aldus Aptroot.

Wiegel

Ook VVD-coryfee Wiegel heeft opgeroepen tot een lijmpoging om uit de diepe crisis in zijn partij te komen. Hij riep alle betrokkenen op hieraan mee te werken: "Wie deze kans niet neemt, is het vertrouwen niet waard."

Volgens Wiegel staat het voortbestaan van de VVD op het spel. Wiegel zei over zijn partij, dat het kader linkser is dan de gewone leden en dat die gewone leden weer linkser zijn dan de kiezers. Hij noemde Rita Verdonk "grandioos." Rita Verdonk staat gekend als een "rechtse" VVD'er.

Weisglas

Oud-voorzitter Frans Weisglas van de Tweede Kamer heeft "een klemmend beroep" gedaan op de leden van zijn partij om partijcoryfee Hans Wiegel te steunen in zijn streven naar een lijmpoging.

Bolkestein

VVD-coryfee Frits Bolkestein vindt dat het wegsturen van Rita Verdonk "onder de gegeven omstandigheden de beste optie" was.

Hij wees er op dat "ook de meest voortreffelijke politica zich aan de regels moet houden". Hij typeerde het besluit wel als "onaangenaam en schadelijk voor de partij".

Bolkestein riep zijn partijgenoten tijdens het partijcongres in Veldhoven op VVD-leider Mark Rutte de tijd te geven om te groeien in zijn leiderschap.

Korthals Altes

Frits Korthals Altes heeft zich als grijze eminentie in de VVD aangesloten bij de oproep van partijcoryfee Hans Wiegel om te komen tot een lijmpoging.

Korthals Altes wil Rita Verdonk, ook al heeft ze een gebrek aan loyaliteit getoond, "handhaven op nummer 2". Nooit eerder in het bijna 60-jarig bestaan van de VVD heeft de fractie iemand buiten de deur gezet, aldus Korthals Altes. Hij wees er daarbij op dat dit besluit "niet unaniem" was.

Rutte

VVD-leider Mark Rutte is bereid na te denken over een lijmpoging waarop onder meer VVD-coryfee Hans Wiegel heeft aangedrongen. Rutte zei dat zaterdag tijdens de schorsing.

Hij benadrukte dat hij de kans groot acht dat hij bij zijn standpunt blijft dat een bemiddelingspoging "een gepasseerd station" is.

Na de schorsing reageren Rutte en partijvoorzitter Jan van Zanen op de kritiek vanuit de achterban op het wegsturen van Rita Verdonk.

Hoofdbestuur

Het hoofdbestuur van de VVD wijst een bemiddelingspoging af. Dat heeft partijvoorzitter Jan van Zanen zaterdag gezegd in een reactie op een motie, die tijdens de ledenvergadering werd ingediend. Van Zanen noemde de breuk tussen de fractie in de Tweede Kamer en Rita Verdonk onvermijdelijk.

Het hoofdbestuur wijst ook een motie af, waarin erop werd aangedrongen Mark Rutte te vervangen als fractievoorzitter. Ook het aftreden van het hoofbestuur wees Van Zanen van de hand: "Ik voel niets voor een zoenoffer."

Zware taak

Partijleider Mark Rutte heeft de zware taak zijn achterban ervan te overtuigen dat het wegsturen van Rita Verdonk een juist besluit is geweest. Gezien opiniepeilingen zal dat een zware kluif zijn. Veel VVD'ers maken sinds de breuk van donderdagmiddag duidelijk dat ze het oneens zijn met Rutte.

Verdonk

Rita Verdonk zal zaterdag niet aanwezig zijn op het VVD-congres in Veldhoven. Ook wacht ze het verloop van die bijeenkomst niet af in een naburig hotel, zoals een VVD-bron vrijdag beweerde. "Ze zit gewoon thuis met haar man", aldus Verdonks adviseur Ed Sinke.

Zij zal het desondanks op de voet volgen om te kijken op hoeveel steun van de achterban zij kan rekenen. Vrijdag vroeg ze extra bedenktijd voordat ze kan besluiten over haar toekomst. Die ligt niet binnen de VVD-fractie want Rutte heeft haar daar vrijdag officeel uitgegooid.

Of Verdonk als eenmansfractie in de Tweede Kamer verder wil of toch de zetel afstaat aan de VVD, is nog de vraag. Ze heeft steeds gezegd niet te zullen overstappen naar de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders.

Tip de redactie