Grote problemen antiterreureenheid DSI

RIJSWIJK - Net een jaar na de officiële presentatie staat het functioneren van de speciale antiterreureenheid Dienst Speciale Interventies (DSI) al serieus onder druk. De krijgsmacht- en politieonderdelen kunnen onvoldoende personeel voor dit elitekorps leveren.

Hierdoor kunnen veel minder mensen op de been worden gebracht dan de bedoeling is. Ook verlaten relatief veel mensen de DSI uit onvrede over de in hun ogen veel te beperkte inzet van de eenheid.

Verschillende bronnen rond de DSI maken zich om deze redenen zorgen over het bestaansrecht van deze speciale dienst, die volgens politie, defensie en politiek in Nederland juist een cruciale rol speelt bij het overmeesteren van gevaarlijke terroristen of criminelen.

Politiebond

Gerrit van de Kamp van politiebond ACP zegt dat hij deze geluiden ook uit het veld kent en herkent. Ook het Korps landelijke politiediensten (KLPD), waaronder de DSI onder valt, laat weten een aantal van deze problemen te herkennen. Hieraan wordt hard gewerkt, aldus de politiedienst.

KLPD

In een reactie benadrukt het KLPD dat het wel goed is voorbereid om zijn taak uit te kunnen voeren. "De persoonlijke sterkte van de dienst is groeiende, maar blijft nog achter bij de doelstelling. Alleen indien zich meerdere calamiteiten tegelijkertijd zouden voordoen, zou de DSI niet optimaal kunnen functioneren."

Bestuurlid Willem van de Pol van politiebond NPB zegt dat het hem bekend is dat Defensie haar handen van de DSI aftrekt, omdat ze zelf te weinig personeel heeft. Hij kondigt aan "het er niet bij te laten zitten".

Defensie

Defensie laat in een reactie weten dat de handen zeker niet van de antiterreureenheid DSI worden afgetrokken. "Wij hebben helemaal die intentie niet", zei een woordvoerder van het ministerie vrijdag. "Wij vinden de DSI belangrijk en zullen ons aandeel leveren.''

Vooruitzichten

Defensie reageert hiermee op uitlatingen van de Nederlandse Politiebond (NPB). Die zei dat Defensie haar handen van de DSI zou aftrekken, omdat ze zelf te weinig personeel zou hebben. "Onzin, wij hebben nu 70 procent van de functies opgevuld'', benadrukt de zegsman. Volgens hem zijn de vooruitzichten voor het invullen van de nog openstaande vacatures voor Defensie bij de antiterreureenheid goed.

Hofstadgroep

Aanleiding voor de oprichting van de DSI was de moeizame arrestatie eind 2004 van twee inmiddels veroordeelde leden van het terroristische netwerk de Hofstadgroep in Den Haag. Bij de eerste poging raakten leden van het arrestatieteam dat aanvankelijk hiervoor werd ingezet, zwaargewond toen een van de terroristen een handgranaat naar hen gooide. Uiteindelijk hebben andere speciale eenheden toen de hele dag nodig gehad om de terroristen veilig te kunnen inrekenen.

Grof geweld

Om dit soort heikele situaties voortaan te voorkomen, werden er met de DSI voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis politietaken samengevoegd met defensiewerkzaamheden. Doel daarvan was dat alle specialismen van politie en defensie werden gebundeld voor het zo goed mogelijk kunnen bestrijden van grof geweld.

De dienst kan zonder ingewikkelde besluitvorming worden ingezet bij antiterreuracties, maar ook bij acties tegen grof geweld van zware criminelen. De DSI moet een eind maken aan versnippering en onvoldoende gebruik van verschillende specialismen.

Dreiging

Dat er ook voor Nederland nog een terroristische dreiging kan zijn, bleek vorige week toen zowel de Deense als Duitse autoriteiten aanslagen wisten te voorkomen door terroristen met elite-eenheden op te pakken. In Duitsland was een mogelijk motief voor de mislukte aanslagen het verlengen van de Duitse militaire aanwezigheid in Afghanistan. In ons land speelt nu de discussie of Nederlandse militairen ook langer in dat land moeten blijven. Daarom vindt de ACP dat terreurbestrijding niet alleen in het buitenland maar ook in ons eigen land op orde moet zijn.

'Echte werk'

Ingewijden melden dat veel DSI-leden klagen over de omstandigheden waaronder ze moeten functioneren. Een van de grootste frustraties is dat de dienst weinig voor het "echte werk" wordt ingezet. "Veel van de mannen trainen zich suf maar zijn gefrustreerd omdat ze nauwelijks in de praktijk worden ingezet", zegt een van hen. Het KLPD gaat hier niet op in.

Vanuit de DSI is al aangeboden om de arrestatieteams in Nederland te helpen. Die zijn namelijk al lange tijd structureel onderbezet. Met de hulp zou de eenheid meer operationele klussen krijgen en tegelijkertijd zou de overbelasting van de arrestatieteams hiermee worden ondervangen. Bovendien is regelmatige, echte inzet noodzakelijk voor het op peil houden van de kwaliteit en scherpte van de DSI, benadrukt de bron.

Verbazing

Het elite-korps kreeg tot zijn verbazing echter nul op het rekest van de korpschefs uit de grote steden. "Dat gaat puur om een machtsstrijd", zegt een andere bron. "De arrestatieteams en hun bazen willen geen andere kippen in het hok, maar zelf met de eer strijken. Onverstandig omdat de enorme werkdruk die er nu bij de arrestatieteams ligt, vroeg of laat wel eens kan leiden tot fouten met alle mogelijke gevolgen van dien."

Een woordvoerder van de Raad van Hoofdcommissarissen bestrijdt dat er sprake van onwil is. "Volgens de regels mag de DSI niet als arrestatieteam optreden. Daar hebben we ons simpelweg aan te houden."

Capaciteit

Ook ACP- voorman Van de Kamp snapt niet waarom de DSI-mensen niet worden ingezet om de capaciteitsproblemen bij de arrestatieteams op te lossen. "Het tekort bij de arrestatieteams speelt al jaren. Wij hebben er bij de minister herhaalde malen op aangedrongen om dit probleem op te lossen. Nu blijkt er capaciteit beschikbaar te zijn, maar die wordt niet gebruikt. We snappen niet waarom deze oplossing niet wordt gekozen, omdat daarmee de problemen voor zowel de DSI als de arrestatieteams kunnen worden opgelost."

Andere frustraties binnen de DSI zijn de slechte huisvesting en de slechte omstandigheden waaronder getraind moet worden. Al deze aspecten leiden er volgens de ingewijden toe dat de dienst niet op sterkte kan komen en niet onder goede omstandigheden kan functioneren. Een van hen: "Veel dienders bij de DSI dachten dat ze bij het neusje van de zalm zouden komen. Een aanzienlijk aantal voelt dat ze bedrogen zijn uitgekomen en verlaten de dienst."

VVD

De VVD vindt dat de DSI ook ingezet moet worden in andere Europese landen die te maken hebben met terroristische dreigingen. De leden ervan kunnen dan meer praktische ervaring opdoen.

"Je houdt ze zo tevreden, in vorm en je geeft ze een prikkel", zei VVD-Tweede Kamerlid Laetitia Griffith in een reactie op het bericht dat relatief veel mensen de DSI verlaten omdat ze vinden dat ze onvoldoende worden ingezet. Het is volgens haar heel belangrijk om te blijven trainen, wat al veel gebeurt, maar het is ook essentieel om echt te worden ingezet als er sprake is van een terroristische dreiging. Griffith is er op zich niet rouwig om dat de inzet van de DSI beperkt is, omdat dat betekent dat het aantal terreurincidenten ook meevalt. Toch moeten de DSI-leden hun kennis en ervaring goed op peil kunnen houden. Het liberale Kamerlid pleit daarom voor internationale uitwisseling. Zo zouden de Nederlanders ingezet kunnen worden in landen die meer worden geconfronteerd met terrorisme, zoals Duitsland en Groot-Brittannië.

Aantrekkelijker

"Het moet aantrekkelijk worden gemaakt om bij de DSI te horen", zei Griffith. Ze zal haar voorstel voorleggen aan minister Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken). Het Kamerlid wil ook van haar weten hoe de DSI momenteel functioneert, hoe de structuren precies in elkaar zitten en hoe het met de samenwerking met andere eenheden is gesteld.

Verdeeldheid

Griffith maakt zich zorgen over "de verdeeldheid die er is". Ze doelt daarmee op het aanbod van de DSI om de arrestatieteams in Nederland te helpen, omdat die onderbezet zijn. Korpschefs uit de grote steden zouden dat tegenhouden. "Dat is onverantwoord", oordeelt ze. Het Kamerlid vindt dat Ter Horst hierover moet gaan praten met de korpsen.

Groenlinks

De Tweede Kamerfractie van GroenLinks vindt het "krankzinnig" dat de Dienst Speciale Interventies (DSI) niet wordt gevraagd om bijstand te verlenen aan arrestatieteams, die onderbezet zijn. "Als de betrokken instanties veiligheid voorop hebben staan, dan moeten ze de DSI inzetten", aldus Kamerlid Naïma Azough.

Zij is teleurgesteld over de problemen bij DSI. "Er is veel tijd en geld in de dienst gestoken. Dat moet dan wel baat hebben. We hadden er meer van verwacht." Het was het Kamerlid al opgevallen dat ze weinig verneemt over de antiterreureenheid.

Stilte

SP'er Jan de Wit noemt de stilte rond DSI juist positief. Dat betekent in zijn ogen dat Nederland het afgelopen jaar weinig te maken heeft gehad met concrete terreurdreiging.

De personele problemen bij de eenheid noemt de SP-fractie eerst en vooral een zaak van de betrokken ministers.

Tip de redactie