AMSTERDAM - PRAAG - De Amerikaanse president George Bush heeft dinsdag geprobeerd het Russische wantrouwen tegen een Amerikaans anti-raketschild weg te nemen. Bush zei dat Rusland niet bang hoeft te zijn voor het schild dat onder meer in de Oost-Europese landen Tsjechië en Polen moet komen.

Het is puur defensief, aldus Bush tijdens zijn bezoek aan Tsjechië. Hij nodigde de Russische president Vladimir Poetin uit samen te werken aan het beoogde afweersysteem.

Moskou is fel tegen de plannen omdat die gericht zouden zijn tegen Rusland. Het schild wordt voor een deel gerealiseerd in landen die aan Rusland grenzen en/of deel uitmaakten van de voormalige Sovjetrussische invloedsfeer.

Schurkenstaten

Volgens Washington moet het schild raketaanvallen van 'schurkenstaten' als het communistische Noord-Korea en het islamistische Iran voorkomen. "De Koude Oorlog is voorbij", stelde Bush. "Rusland is niet onze vijand. De vijanden van een vrije samenleving als de onze zijn extremisten."

In een rede over vrijheid en democratie, die Bush later dinsdag in de Tsjechische hoofdstad Praag hield, waarschuwde hij voor het gevaar van het islamisme voor Europa. Hij zei dat radicale moslims een "totalitair rijk" in huidige en vroegere islamitische gebieden willen vestigen, inclusief delen van Europa.

China

Bush bekritiseerde in zijn rede ook China en Rusland. Hij laakte dat de communistische machthebbers in Peking wel denken dat zij hun economie kunnen openen, maar niet hun politieke systeem. Verder stelde hij dat in Rusland de hervormingen voor meer burgerrechten zijn ontspoord, "met verontrustende gevolgen voor de democratische ontwikkeling."

Ondanks de Amerikaans-Russische spanningen over het anti-raketschild, uitte Bush de hoop op verdere samenwerking. Bush en zijn Russische collega Poetin ontmoeten elkaar woensdag op de G8-top van industrielanden in Duitsland.

Raketten

President Poetin dreigde zondag nog raketten op Europese doelen te richten wanneer het Amerikaanse nuceaire potentieel zich blijft uitbreiden over Europa. Hij waarschuwde voor een nieuwe wapenwedloop. De Poolse premier Jaroslav Kazcynski zei dinsdag dat Poetin agressievere Koude Oorlogstaal uitslaat dan zelfs zijn communistische voorgangers Gorbatsjov en Breznjev.