Londen zet in op internationale solidariteit in het Brits-Iraanse conflict over vijftien opgepakte Britse militairen. De Britse regering hoopt door het verhogen van de druk op Iran de vrijlating van de matrozen en mariniers te kunnen bewerkstelligen.

Foto:  novum

De Europese Unie (EU) riep Iran vrijdagavond op de gedetineerde marinemensen direct en onvoorwaardelijk vrij te laten. De ministers van Buitenlandse Zaken, bijeen in het Duitse Bremen, spraken hun "onvoorwaardelijke" steun uit aan Groot-Brittannië in het intussen al een week slepende conflict met Teheran.

De unie beschouwt de actie van Iran als een daad van staatsterrorisme, verklaarde de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Verhagen, na afloop van het overleg.

EU-buitenlandcoördinator Javier Solana gaat binnenkort de Europese boodschap aan Teheran overbrengen. Hij wil dat doen in een gesprek met de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad. Solana verklaarde dat Iran moet begrijpen dat het niet om een zaak tussen Londen en Teheran gaat, maar om een zaak tussen Iran en de hele Europese Unie.

Huiverig

Tot het opschorten van bezoeken van ministers besloot de EU in Bremen nog niet. Naar verluidt zijn sommige EU-landen huiverig Iran meteen hard aan te pakken, door bijvoorbeeld alle economische betrekkingen te bevriezen. Dan is er geen speelruimte meer om de komende dagen of weken tot hardere maatregelen te besluiten. Ook zou de rel de besprekingen over het omstreden atoomprogramma van Iran ernstig kunnen verstoren.

De Britse premier Tony Blair vroeg vrijdag om geduld in de kwestie van de gedetineerde marinemensen. Er is slechts één mogelijke oplossing en dat is vrijlating, aldus Blair.

De premier uitte felle kritiek op het jongste publiciteitsoffensief van het Iraanse regime, dat vrijdag nieuwe televisiebeelden van de gevangen genomen Britten liet zien. Ook gaf Iran een derde brief van de enige vrouw onder de gedetineerde militairen vrij.

Gemanipuleerd

Blair stelde dat dergelijke praktijken tot veel afschuw leiden. Hij sloot niet uit dat het regime in Teheran steeds verder geïsoleerd zal raken, als het op die manier blijft doorgaan. Volgens de premier worden de militairen gemanipuleerd. De Britse minister van Buitenlandse Zaken Margaret Beckett sprak over ontstellende en schaamteloze propaganda.

Op de jongste beelden geeft een tweede militair toe dat hij en zijn collega's Iraanse wateren waren binnengedrongen toen ze door de Iraanse kustwacht werden gegrepen. "Ik wil mijn excuses aanbieden aan het Iraanse volk", zei Nathan Thomas Summers voor de camera.

De Iraanse ambassade in Londen maakte een derde brief openbaar die zou zijn geschreven door marinevrouw Faye Turney. In de brief stelt de 26-jarige dat ze wordt 'geofferd'. Dat is volgens haar het gevolg van de interventiepolitiek van de Amerikaanse en Britse regeringen.

Iran pakte de marinemensen een week geleden in de Perzische Golf op. Londen ontkent met klem dat die met hun patrouilleboten in Iraanse wateren opereerden.

Oplossing

Volgens minister Beckett lijkt Teheran niet op zoek naar een oplossing voor de kwestie. Zij reageerde op een diplomatiek schrijven van Iran aan de Britse regering waarin de "illegale daad" van de Britse marine wordt veroordeeld. In een andere brief vraagt Teheran "de noodzakelijke garanties" dat schendingen van de Iraanse territoriale wateren niet zullen worden herhaald.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties sprak in de nacht van donderdag op vrijdag zijn "ernstige bezorgdheid" uit over het conflict. Vooral Rusland verzette zich tegen een krachtigere verklaring omdat daardoor de situatie zou kunnen verslechteren.