LAREN - Zelfverzekerd voorspelde televisiemagnaat John de Mol bij de start van Big Brother, op 16 september tien jaar geleden, dat het controversiële tv-programma zich wereldwijd als een olievlek zou verspreiden.

Foto:  ANP

Pas lange tijd na die uitspraak tegenover het NOS Journaal besefte hij dat Big Brother het niet alleen in vele landen, maar ook jarenlang in meerdere variaties zou kunnen volhouden. En nog steeds denkt hij dat zijn geesteskind internationaal gezien nog geruime tijd mee kan.

Big Brother mag dan in Nederland niet meer te zien zijn, John de Mol werd er deze zomer volop mee geconfronteerd dat zijn tv-formule nog springlevend is.

Jubileum

De realityshow is anno 2009 nog in 72 landen op de buis. ''Uit de hele wereld krijg ik interviewaanvragen van journalisten die willen stilstaan bij het tienjarig bestaan'', zegt De Mol. ''Zelf besefte ik niet eens dat het een jubileum is. Ik ben niet zo van het terugkijken. Meer van het vooruitkijken en daar heb ik altijd baat bij gehad.''

Eerste reeks

Dat Big Brother (BB) toekomstbestendig is, blijkt wel uit het feit dat een land als Israël pas vorig jaar met een eerste reeks van start ging. ''En in Amerika was het laatste seizoen van Big Brother de best scorende serie van de afgelopen tien jaar'', aldus De Mol.

Zelfs het feit dat het Engelse tv-station Channel 4 in de nabije toekomst afscheid neemt van BB, beschouwt De Mol niet als het begin van het einde. ''Het zou mij niet verbazen dat een andere Engelse zender het programma overneemt, want het trekt daar nog steeds een miljoenenpubliek.''

Flexibele formule

Het geheim van de lange houdbaarheid schuilt in de ogen van De Mol in de flexibele formule, in Nederland gesymboliseerd door de spelvariant The Battle en de VIP-editie. ''Toen we het tweede of derde seizoen voorbereidden, hadden we op één avond zomaar acht varianten verzonnen; zo rijk is het basisidee. Ik vind dat we het programma in Nederland te weinig hebben vernieuwd en te veilig gecast.''

Te duur

Big Brother komt in Nederland niet snel weer op de buis. Daarvoor is Big Brother te duur, zegt De Mol. ''Bovendien hebben we hier al De Gouden Kooi gehad; dat was 'the next step' na Big Brother. Dat programma was technisch ook tien stappen verder, het was meer soap en drama dan reality.''

Net als in september 1999, durft De Mol weer een nieuwe weddenschap aan: ''Ik voorspel dat De Gouden Kooi voor het einde van volgend jaar ergens op de wereld aan een internationale opmars begint. Als het maar eenmaal weer op de buis is, zal dat wereldwijd zorgen voor een domino-effect.''

Dat zal niet vanuit Nederland zijn, de tv-villa in Eemnes is al ontmanteld en staat te koop. ''De Gouden Kooi hebben we een paar keer net niet aan het buitenland verkocht, maar binnenkort gaat dat wel gebeuren.''

Psychische schade

In tegenstelling tot wat sommige psychologen vooraf vreesden, heeft BB volgens De Mol nergens ter wereld geleid tot psychische schade bij bewoners.

''De zwartkijkers hebben dus ongelijk gehad. Natuurlijk zullen er kandidaten na deelname tegenslagen hebben gekend, maar kun je daar een tv-programma voor verantwoordelijk stellen? De menselijke infrastructuur bestaat nou eenmaal uit voor- en tegenspoed.''

Trouwen

De Mol is nog steeds trots op Big Brother. ''Het was het meest grensverleggende programma in 25 jaar. Puur tv-matig heb ik meer goeie dingen bedacht, zoals trouwen op televisie en All You Need is Love, maar Big Brother was een bom in het tv-establishment.''

De ondernemer probeert met zijn mediaproductiebedrijf Talpa nog steeds grensverleggende formules te verzinnen. Naast De Gouden Kooi werkt hij aan programma's die in zijn optiek wenkbrauwen zullen doen fronsen en discussies uitlokken. Toch is dat niet per se zijn doel.

''Ik zit niet altijd op reuring te wachten. Daarmee krijg ik een negatief label opgeplakt. Ik word ook wel eens moe om mijn ideeën te moeten verdedigen. Ik denk vaak 'Jongens, ga eerst eens kijken naar de eerste aflevering en kom daarna met een mening'.''